Δευτέρα, 30 Απριλίου 2012

Άλλοι τα είπαν... εμείς τα καταγράφουμε (4)


ΥΠΟΜΟΝΗ – ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ - ΑΙΣΙΟΔΟΞΙΑ

Ø  Αν θες να δεις το ουράνιο τόξο, πρέπει να περιμένεις να σταματήσει η βροχή (Ντόλυ Πάρτον).

Ø  Δε νομίζω ότι είμαι εξυπνότερος από τους άλλους. Απλώς δεν αφήνω το πρόβλημα παρά μόνο όταν βρω τη λύση (Albert Einstein).

Ø  Προσπαθώ και ξαναπροσπαθώ μήνες και χρόνια ολόκληρα. Ενενήντα εννέα φορές αποτυχαίνω, αλλά την εκατοστή τα καταφέρνω (Albert Einstein).

Ø  Οι δυσκολίες μας βοηθούν να γνωρίσουμε τον εαυτό μας, να αναπτύξουμε τα ταλέντα, να δυναμώσουμε το πνεύμα και να εξασφαλίσουμε την επιτυχία (Helen Keller).

Ø  Έχε το πρόσωπό σου στραμμένο στον ήλιο και δε θα δεις τις σκιές (Helen Keller).

Κυριακή, 29 Απριλίου 2012

Το Κέντρο Παιδείας Επιστημών Πάτρας



Το Κέντρο Παιδείας Επιστημών Πάτρας (http://www.eduscience.gr/ ) έχει αναπτύξει από το 2000 σειρά δραστηριοτήτων και συνεργασιών, οι οποίες περιλαμβάνουν μεταξύ των άλλων:
  • Ανάπτυξη τριών αλληλεπιδραστικών Εκθέσεων για τα Μαθηματικά, τη Φυσική και την Πληροφορική και διάθεσή τους στις Εστίες Γνώσης και Επιστημών για την υλοποίηση μορφωτικών δραστηριοτήτων. Τις εκθέσεις αυτές τις επισκέπτονται πολλοί μαθητές αλλά και καθηγητές της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.
  • Επιμόρφωση των καθηγητών για τις αλληλεπιδραστικές Εκθέσεις, το εκπαιδευτικό υλικό και τη διδακτική προσέγγιση του ΚΠΕ  
  • Δημιουργία της Εστίας Επιστημών Πάτρας σε συνεργασία με την Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία
  • Συνεργασίες με διάφορους φορείς του εσωτερικού και εξωτερικού
  • Συνεχή ανάπτυξη και εξέλιξη ειδικού εκπαιδευτικού υλικού

Το καταπληκτικό αυτό δημιούργημα αξίζει να το επισκεφτούν όλοι οι μαθητές της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (αλλά γιατί όχι και οι μαθητές της Στ΄ τάξης του Δημοτικού), γιατί με τις διαδραστικές και αλληλεπιδραστικές δραστηριότητες που διαθέτει τους δίνεται η δυνατότητα να σκεφτούν επιστημονικά, να πειραματιστούν και να κατανοήσουν σε βάθος έννοιες της Φυσικής, των Μαθηματικών και της Πληροφορικής.
Αξίζουν συγχαρητήρια στους συντελεστές της δημιουργίας και λειτουργίας αυτού του Κέντρου και ιδιαίτερα στον Καθηγητή του Πανεπιστημίου Πατρών κ. Σπύρο Πνευματικό, ο οποίος επινόησε και δημιούργησε όλες αυτές τις θαυμάσιες δραστηριότητες !!!
Παρακάτω προβάλλεται ένα video με ένα μικρό δείγμα φωτογραφιών από τις αλληλεπιδραστικές εκθέσεις του Κέντρου. 



Στο φεύγα αυτού του μήνα...


Στο φεύγα αυτού του Μήνα!...  με κάτι ωριάκουστο και πολύ συναισθηματικό!!!
 από το φίλο μου τον Θόδωρο Θανόπουλο, τ. Σχολικό Σύμβουλο Ειδικής Αγωγής

Η συμβολή των γονέων στην τόνωση της αυτοεκτίμησης του παιδιού τους.


Συνήθως τα παιδιά κατανοούν από μόνα τους τις αδυναμίες που αντιμετωπίζουν σε διάφορους  τομείς της καθημερινής δραστηριότητάς τους  (π.χ. στα μαθήματα, στη ζωγραφική, στα αθλήματα κτλ.). Οι γονείς πρέπει πάντοτε να εστιάζουν στα θετικά στοιχεία της προσωπικότητας του παιδιού τους και να δημιουργούν προσδοκίες γι’ αυτό. Φυσικά, σε κάθε διάλογο με το παιδί τους δείχνουν ενδιαφέρον και την ώρα που συζητούν με αυτό, το παρακολουθούν με μεγάλη προσοχή (δεν ασχολούνται ταυτόχρονα με άλλα θέματα).
Παράδειγμα 1ο:  Παιδί: Μπαμπά, κάνω πολλά λάθη στην ορθογραφία, δεν το βλέπεις; Μπαμπάς:  Θα σε βοηθήσω να το αντιμετωπίσεις και νομίζω ότι στο τέλος θα τα καταφέρεις. Είμαι σίγουρος γι’ αυτό. Έχεις δυνατότητες, δε βλέπεις πόσο καλός είσαι στα μαθηματικά;
Παράδειγμα 2ο: Παιδί: Το σπιτάκι που ζωγράφισα είναι χάλια. Μαμά: Τα χρώματα που διάλεξες είναι πολύ ωραία (βλέπε σχετικό σκίτσο-Πηγή: Βιβλίο Π.Ι. 2000)
Σε ένα μικρό απόσπασμα της ταινίας, «Το καναρινί ποδήλατο», που παρακάτω προβάλλεται, παρατηρούμε τη λανθασμένη στάση των γονέων απέναντι στο παιδί τους. 



Σάββατο, 28 Απριλίου 2012

Δημιουργία κατάλληλου ψυχολογικού κλίματος στη σχολική τάξη


Κύριο μέλημα του εκπαιδευτικού είναι να δημιουργήσει το κατάλληλο ψυχολογικό κλίμα στην τάξη του, με σκοπό να υπάρξει και το μέγιστο θετικό αποτέλεσμα στους τομείς της μάθησης και της ανάπτυξης των μαθητών. Η σχέση αυτή, μεταξύ του ψυχολογικού κλίματος της τάξης και των αποτελεσμάτων της μάθησης και της ανάπτυξης των μαθητών, επιβεβαιώνεται από τα αποτελέσματα πολλών επιστημονικών ερευνών. Είναι αυτονόητο λοιπόν ότι η δημιουργία ενός κλίματος καλής επικοινωνίας, σεβασμού, αγάπης και συνεργασίας των μαθητών μεταξύ τους και με τον δάσκαλο, θέτει τις βάσεις για την εφαρμογή ενός σωστού εκπαιδευτικού προγράμματος.
Για το σκοπό αυτό ο εκπαιδευτικός εκφράζει, όταν του δίδεται η ευκαιρία, την εμπιστοσύνη του στους μαθητές του θέτοντας υψηλές προσδοκίες γι’ αυτούς. Τους επιβραβεύει για τις επιτυχίες τους αλλά και καυτηριάζει κάθε ενέργειά τους που αποσκοπεί να μειώσει την αυτοεκτίμηση κάποιων άλλων συμμαθητών τους.
Κάποιες προσπάθειες του δασκάλου προς την κατεύθυνση αυτή φαίνονται και σε ένα μικρό απόσπασμα της ταινίας, «Το καναρινί ποδήλατο», που παρακάτω προβάλλεται.

ΠΗΓΕΣ
DELISLE, J. (1998). Απόδοση σεβασμού και αρμοδιότητας στο αναλυτικό πρόγραμμα και στη διδασκαλία. Στο βιβλίο ΚΩΣΤΑΡΙΔΟΥ – ΕΥΚΛΕΙΔΗ, Α., Τα κίνητρα στην εκπαίδευση, σελίδες 1-15. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.
ΚΑΡΑΝΤΖΗΣ, Ι. (2011). Ο Δάσκαλος στη σχολική τάξη: Βασικές ψυχο-παιδαγωγικές και διδακτικές εφαρμογές. Αθήνα: Εκδόσεις ΙΩΝ.
ΧΑΤΖΗΧΡΗΣΤΟΥ, Χ. (2004). Πρόγραμμα προαγωγής της ψυχικής υγείας και της μάθησης. Κοινωνική και συναισθηματική αγωγή στο σχολείο. Αθήνα: Τυπωθήτω – Γεώργιος Δαρδανός. 



Ιστολόγια Σχολείων και Σχολικών Συμβούλων


Εξερευνώντας το «άπειρο» διαδίκτυο, διαπιστώνω καθημερινά ότι όλο και περισσότερα σχολεία διαθέτουν ιστολόγια, στα οποία καταχωρούν τις δραστηριότητες των μαθητών τους και όχι μόνο. 
Όμως εκείνο που με ευχαριστεί ιδιαίτερα, είναι ότι κάποιοι Σχολικοί Σύμβουλοι επιχειρούν να δημιουργήσουν τα δικά τους ιστολόγια για να επικοινωνούν με τους εκπαιδευτικούς τους και μέσα από το διαδίκτυο.
Η εξέλιξη αυτή είναι ενθαρρυντική και μου θυμίζει τις δικές μου προσπάθειες, όταν ως Σχολικός Σύμβουλος, το 1998, δημιούργησα έναν ιστότοπο (site) δημοσιεύοντας τις επιμορφωτικές δραστηριότητες της περιφέρειάς μου, προτάσεις για ποιοτική αναβάθμιση της εκπαιδευτικής διαδικασίας,  επιστημονική βιβλιογραφία κτλ.
Από αυτόν τον ιστότοπο,  έχουν ξεμείνει μόνο κάποιες σκόρπιες σελίδες του στο διαδίκτυο.  Παραθέτω κάποιον σύνδεσμο αυτών των σελίδων.Πατήστε εδώ

Πέμπτη, 26 Απριλίου 2012

Οι Πεταλούδες


Αγαπητοί εκπαιδευτικοί,
Μπήκε και ο δικός σας μισθός στην «προκρούστεια κλίνη» του οικονομικού προγράμματος για την «εξυγίανση» του δημοσίου χρέους της Χώρας. Δύσκολοι καιροί, δύσκολες αποφάσεις, δύσκολες επιλογές που στεναχωρούν, αγχώνουν και προβληματίζουν.
Μπορείτε, λοιπόν, σε ένα τέτοιο περιβάλλον να επιβιώσετε;  Προφανώς όχι !!!  Γιατί οι μαθητές  σάς θέλουν ζωηρούς,  γελαστούς,  με περισσεύματα αισιοδοξίας. Θέλουν να σας βλέπουν σαν τις  πεταλούδες, που δεν μπορούν να ζήσουν τον χειμώνα, που δεν αντέχουν  στη βροχή. Ζουν σε περιβάλλον Άνοιξης και Καλοκαιριού !!!   
Φέρτε, λοιπόν, γρήγορα την άνοιξη στο κοινωνικό τοπίο, προβάλλετε το πολιτιστικό οπλοστάσιο  της Πατρίδας μας, βοηθήστε να αλλάξουν νοσηρές νοοτροπίες, καλλιεργήστε ηθικές αξίες, αγωνιστείτε να αλλάξουν πολιτικές που ισοπεδώνουν με οριζόντιο τρόπο ότι έμεινε όρθιο.
Οι πεταλούδες δεν μπορούν να ζήσουν τον χειμώνα, δεν αντέχουν  στη βροχή !!!

Σχετικά με τη δραστηριότητα των ηφαιστείων: Η περίπτωση του Βουλκάνο


Άφθονο εποπτικό υλικό για τα ηφαίστεια και τη δραστηριότητά τους μπορεί ο εκπαιδευτικός (πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης) να βρει στο διαδίκτυο. Εμείς εδώ προβάλλουμε ένα video για το ηφαίστειο Βουλκάνο, το οποίο φτιάξαμε παίρνοντας φωτογραφίες από το διαδίκτυο και εμπλουτίζοντάς τες με μουσική. {ΣΧΟΛΙΟ: Σχεδόν όλα τα video του ιστολογίου μας είναι κατασκευασμένα με τον ίδιο τρόπο. Το πρόγραμμα που χρησιμοποιούμε για την κατασκευή τους είναι το windows Movie Maker}.
Πριν παρακολουθήσετε το video, διαβάστε κάποιες πληροφορίες για την περιοχή, τις οποίες αντλήσαμε  από τη διαδικτυακή ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ (http://el.wikipedia.org/wiki/Βουλκάνο).
                                                            .-------------.
Το Βουλκάνο ή Βουρκάνου είναι ηφαιστειογενές νησί του Αρχιπελάγους των Αιολίδων, ευρισκόμενο 14 ναυτικά μίλια βόρεια της Σικελίας. Στην πραγματικότητα αποτελείται από δύο νησιά, το Βουλκάνο και το Βουλκανέλο, τα οποία ενώνονται με έναν ισθμό που σκεπάζεται από τη θάλασσα όταν έχει τρικυμία.
Το νησί ζει κυρίως από τον τουρισμό που συγκεντρώνει χάρη στις ιαματικές πηγές και τα λασπόλουτρα που διαθέτει. Παράγει επίσης κρασί ίδιας ποιότητας με το σαντορινιό.
Το ηφαίστειο που υπάρχει στην περιοχή είναι ένα από τα τέσσερα ενεργά ηφαίστεια της Ιταλίας, φιλοξενώντας πέντε κρατήρες. Ο κρατήρας με την πιο έντονη πρόσφατη δραστηριότητα υπολογίζεται ότι από τις αρχές της 4ης χιλιετίας π.Χ. μέχρι σήμερα έχει προκαλέσει τουλάχιστον επτά μείζονες εκρήξεις, με τελευταία αυτήν των ετών 1888-1890 που προκάλεσε δεκάδες θανάτους.

Τετάρτη, 25 Απριλίου 2012

Τα επτά θαύματα του κόσμου


Τα παιδιά μας αντιγράφουν


Ο Αμερικανός ψυχολόγος Albert Bandura είναι ένας από τους πρωτοπόρους της θεωρίας της μάθησης που ακούει στο όνομα: κοινωνική μάθηση. Λέγοντας κοινωνική μάθηση εννοούμε «τη μαθησιακή συμπεριφορά, η οποία ρυθμίζεται, επηρεάζεται και ελέγχεται από περιβαλλοντικούς παράγοντες κι όχι από έμφυτες ή εσωτερικές δυνάμεις» (http://el.wikipedia.org/wiki/Κοινωνική μάθηση). 
Ο Albert Bandura υποστηρίζει (ύστερα από μια σειρά από μελέτες και πειράματα) ότι τα παιδιά παρατηρούν τα άτομα του περιβάλλοντός τους μιμούμενα τις κινήσεις ή τις συμπεριφορές που βλέπουν και έτσι μαθαίνουν να συμμετέχουν στα δρώμενα, να συνεργάζονται, να αντιδρούν και να αλληλεπιδρούν (Κολλιάδης, «Θεωρίες Μάθησης και εκπαιδευτική πράξη» τόμος 2). 
Παρόλο που η θεωρία του Albert Bandura δέχτηκε ισχυρή κριτική από άλλους ψυχολόγους, διαφαίνεται ότι σημαντικό ρόλο στην εκδήλωση της συμπεριφοράς των παιδιών παίζει η μίμηση των προτύπων. Ας αναλογιστούμε, λοιπόν, πόσο μεγάλο ρόλο παίζει η στάση, η συμπεριφορά και το παράδειγμα του εκπαιδευτικού για τους μαθητές.    
Συμπερασματικά, η θεωρία της κοινωνικής μάθησης του Albert Bandura (http://el.wikipedia.org/wiki/Κοινωνική μάθηση), την οποία «επέκτειναν πολλοί ψυχολόγοι, προτείνει ότι η κοινωνική μάθηση που βασίζεται στην παρατήρηση είναι μια σύνθετη διαδικασία που περιλαμβάνει τρία στάδια:
  • έκθεση στις αντιδράσεις των άλλων
  • μίμηση και πρόσκτηση των συμπεριφορών που βλέπει το άτομο
  • μεταγενέστερη αποδοχή των πρότυπων πράξεων ως οδηγητικών στοιχείων της συμπεριφοράς του υποκειμένου»
Παρακολουθήστε ένα video σχετικά με το θέμα.

Τρίτη, 24 Απριλίου 2012

Άλλο «γνώσεις» και άλλο «πληροφορίες»



Συχνά ακούμε τη φράση: «Αυτός ο δάσκαλος έχει μεταδοτικότητα. Σου βάζει καθημερινά στο μυαλό σου ένα σωρό γνώσεις». Είναι επιστημονικά σωστή η έκφραση;
Σωστή θα ήταν η έκφραση, αν αντί της λέξης «γνώσεις» χρησιμοποιείτο η λέξη «πληροφορίες». 

Από τη Γνωστική Ψυχολογία είναι γνωστό ότι καθημερινά το άτομο προσλαμβάνει αρκετές πληροφορίες από το περιβάλλον, τις οποίες με τη βοήθεια του γνωστικού του συστήματος και με βάση τις προϋπάρχουσες γνώσεις του τις επεξεργάζεται μετατρέποντάς τες σε γνώσεις, οι οποίες αναθεωρούν, συμπληρώνουν, βελτιώνουν τα ήδη υπάρχοντα γνωστικά σχήματα ή δημιουργούν νέα.  Με άλλα λόγια οι γνώσεις είναι το αποτέλεσμα της επεξεργασίας των πληροφοριών, που δέχεται καθημερινά το άτομο. Στη συνέχεια με τις γνώσεις που απέκτησε το άτομο αλληλοεπιδρά με το περιβάλλον του. Δείτε παρακάτω, σχηματικά, τις δύο αυτές έννοιες.



Δευτέρα, 23 Απριλίου 2012

Αυτοαντίληψη και Αυτοεκτίμηση

Αυτοαντίληψη: Είναι η εικόνα που αποκτά το άτομο για τον εαυτό του (προσωπική, κοινωνική, ιδανική).  Αυτές οι αντιλήψεις διαμορφώνονται από τις καθημερινές εμπειρίες και επαφές του ατόμου με τους ανθρώπους του περιβάλλοντός του, οι οποίες επηρεάζονται, σημαντικά, από τις ενισχύσεις, τις αξιολογήσεις και τους χαρακτηρισμούς  των άλλων  για τη συμπεριφορά του.
Αυτοεκτίμηση: Δείχνει το βαθμό, στον οποίο το άτομο αποδέχεται και επιδοκιμάζει τον εαυτό του και εξαρτάται από το βαθμό στον οποίο το άτομο έχει πετύχει τους στόχους του.   
Από τα ανωτέρω συνεπάγεται ότι ο εκπαιδευτικός είναι καταλυτικός παράγοντας για τη διαμόρφωση της αυτοαντίληψης των μαθητών του, δημιουργώντας τις κατάλληλες συνθήκες για την επίτευξη των στόχων τους και τον τελικό προσδιορισμό του βαθμού της αυτοεκτίμησή τους. 
Δείτε παρακάτω ένα μικρό video σχετικά με το θέμα.

Πηγές: ΧΑΤΖΗΧΡΗΣΤΟΥ, Χ. (2004). Πρόγραμμα προαγωγής της ψυχικής υγείας και της μάθησης. Κοινωνική και συναισθηματική αγωγή στο σχολείο. Αθήνα: Τυπωθήτω – Γεώργιος Δαρδανός.  

Κυριακή, 22 Απριλίου 2012

Πώς οι γονείς θα βοηθήσουν τα παιδιά τους στη μελέτη τους στο σπίτι


ΣΧΟΛΙΟ: Τα παρακάτω είναι τα αξονικά σημεία των εισηγήσεών μου για το θέμα, που έγιναν σε συγκεντρώσεις γονέων πάρα πολλών σχολικών μονάδων

Α)  Ερωτήματα στα οποία θα δοθούν απαντήσεις στη σύντομη αυτή παρέμβαση: 
  1. Είναι απαραίτητες για το μαθητή οι κατ’ οίκον εργασίες; Αν ναι, τότε ποια πρέπει να είναι η έκτασή τους;
  2. Το σχολείο έχει αποστολή να προσφέρει στο μαθητή μόνο γνώσεις ή πρέπει να ενδιαφέρεται και για το συναισθηματικό του κόσμο;
  3. Με βάση τα δεδομένα των επιστημών της αγωγής ποια κατάσταση διαμορφώνεται στο οικογενειακό περιβάλλον;
  4. Οι γονείς μπορεί να υποκαταστήσουν τον δάσκαλο;
  5. Ποιος είναι ο ρόλος των γονέων στον τομέα της κατ’ οίκον προετοιμασίας του μαθητή;
  6. Αν οι γονείς είναι σε θέση να βοηθήσουν τα παιδιά τους, τι πρέπει να κάνουν;
Β) Βασικά σημεία της παρέμβασης:
  •  Οι κατ’ οίκον εργασίες είναι απαραίτητες, γιατί συμπληρώνουν την εργασία στο σχολείο, εξαιτίας του γεγονότος ότι οι ημέρες εργασίας των παιδιών στο σχολείο είναι λίγες και ότι το ολοήμερο ωράριο δεν είναι υποχρεωτικό για όλους τους μαθητές. Πρέπει όμως  να είναι λογικές σε έκταση.
  •  Το σχολείο δεν προσφέρει στο μαθητή μόνο γνώσεις, αλλά ενδιαφέρεται και να δημιουργήσει το κατάλληλο ψυχολογικό κλίμα, να καλλιεργήσει στο παιδί δεξιότητες, ενσυναίσθηση, και αξίες. 
  •  Καλός δάσκαλος δεν είναι αυτός που δίνει έμφαση στην ποσότητα των εργασιών στο σπίτι αλλά στην ποιότητα αυτών των εργασιών, σταθμίζοντας πάντοτε τη δυσκολία τους σύμφωνα με τις δυνατότητες των μαθητών του.
  •  Η χρονική διάρκεια των εργασιών του μαθητή στο σπίτι είναι σύμφωνα με την εγκύκλιο, Φ.12/428/85241/Γ1/18-3-2003 του ΥΠΕΠΘ: Α΄ και Β΄ τάξη: 30 λεπτά, Γ΄ και Δ΄: 40 λεπτά και Ε΄-ΣΤ΄: 60 λεπτά.
  •  Είναι γεγονός ότι η σχολική εργασία στο σπίτι είναι σπουδαίος ρυθμιστικός παράγοντας της οικογενειακής ζωής. Αν ο κάθε φορέας αναλάβει το μερίδιο των ευθυνών που του αναλογεί, τότε η οικογενειακή ηρεμία είναι σχεδόν δεδομένη.
  •  Οι γονείς δε θα υποκαταστήσουν τον εκπαιδευτικό. Ο ρόλος τους είναι εντελώς διαφορετικός. Ενδεικτικά, αναφέρουμε μερικές από τις υποχρεώσεις τους:
    • Να εξασφαλίζουν σωστές συνθήκες εργασίας των παιδιών τους στο σπίτι. Η σχολική απόδοση των παιδιών εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις συνθήκες εργασίας στο σπίτι.
    •  Το διάβασμα να μη συνδέεται σε καμία περίπτωση με την τιμωρία.
    • Να υπάρχει κατάλληλος χώρος στο σπίτι για μελέτη.
    • Οι γονείς να σέβονται τις ώρες μελέτης των παιδιών τους (Να αποφεύγουν τους διαπληκτισμούς μεταξύ τους, να μην βάζουν δυνατά την τηλεόραση ή το ραδιόφωνο, ενώ το παιδί τους διαβάζει κ.λπ.).
    •  Οι ευχάριστες δραστηριότητες για το παιδιά (περίπατοι, επισκέψεις, παρακολούθηση θεαμάτων κ.λπ.) να προγραμματίζονται στον ελεύθερο χρόνο τους.
    • Να ενθαρρύνουν τις προσπάθειες των παιδιών τους επικεντρώνοντας στα θετικά και όχι στα αρνητικά στοιχεία της προσωπικότητάς τους.
  •  Επίσης, οι γονείς πρέπει να έχουν υπόψη τους:
    •  Να φροντίζουν να έχουν μια αποτελεσματική επικοινωνία με τους εκπαιδευτικούς.
    • Να συμμετέχουν σε επιμορφωτικές δραστηριότητες για περισσότερη ενημέρωση.
    • Να έχουν υπόψη τους ότι δεν υπάρχουν γενικές συνταγές για το ποια ώρα θα αρχίσει η μελέτη του παιδιού τους. Αυτό θα το καθορίσει το ίδιο το παιδί.
    • Να καταλάβουν ότι η μελέτη και η μόρφωσή του παιδιού τους είναι δική του υπόθεση και όχι των άλλων, επομένως λένε στο παιδί: «σκέψου τι έχεις να κάνεις και αποφάσισε από πού θα ξεκινήσεις και πόση ώρα σου χρειάζεται».
    • Να έχουν υπόψη ότι υπάρχουν όρια αντοχής στο κάθε παιδί. Για την καλύτερη λειτουργία του εγκεφάλου απαιτούνται κανονικές ώρες ύπνου (περίπου 6-8 ώρες την ημέρα και για τα παιδιά 10 ώρες).
    • Το διάβασμα να γίνεται σε συχνά και μέτριας διάρκειας διαστήματα, με όρθια στάση του σώματος και απαιτεί καλή διάθεση και αυτοσυγκέντρωση του παιδιού.
    • Η σύγχρονη επιστημονική έρευνα κατέρρευσε το μύθο ότι «όσο πιο πολύ μελετώ τόσο πιο πολύ μαθαίνω». Δεν υπάρχουν γενικοί κανόνες για το πόσο μαθαίνω και σε πόσο χρόνο. Αυτό εξαρτάται από τον καθένα.
    • Η αυξημένη ανησυχία των γονέων για την πρόοδο του παιδιού τους, η οποία πολλές φορές συνδέεται με τη δική τους αξιολόγηση, τους οδηγεί σε άστοχες αντιδράσεις.
  • Τέλος, αν οι γονείς είναι σε θέση να βοηθήσουν τα παιδιά τους στη μελέτη τους, τότε πρέπει:
    • Να τα βοηθήσουν να επισημάνουν τα κύρια σημεία του μαθήματος και να βγάλουν πλαγιότιτλους στις παραγράφους του κειμένου.
    • Να κάνουν στα παιδιά ερωτήσεις κατανόησης του κειμένου του μαθήματος. Στόχος τους πρέπει να είναι, τα ίδια τα παιδιά τους να μάθουν να αυτοαξιολογούνται, δηλαδή, να μπορούν να υποβάλουν στον εαυτό τους πιθανά ερωτήματα που θα μπορούσε να τους υποβάλει ο εκπαιδευτικός.
    • Να τα βοηθήσουν στην αναζήτηση πληροφοριών από διάφορες πηγές (internet, βιβλία, εγκυκλοπαίδειες κ.λπ).

Σάββατο, 21 Απριλίου 2012

Το «παράπονο»...


Υπηρέτησα (στην κυριολεξία) τη Δημοτική Εκπαίδευση 35 χρόνια.
Αντίκρισα εκατοντάδες παιδικά ματάκια, που με κοιτούσαν και περίμεναν από μένα να γίνω συνοδοιπόρος τους στο μαγευτικό κόσμο της γνώσης. Τα βοήθησα, θέλω να πιστεύω, να επιτύχουν αυτόν τον στόχο τους.
Πρόσφερα πολλή αγάπη και πήρα άφθονη ανταπόκριση γι’ αυτή μου την προσφορά (αυτό είναι σίγουρο, όσο και αν φαίνεται εγωιστικό).
Αφουγκράστηκα τις επιθυμίες και τα προβλήματα των παιδιών και προσπάθησα με κάθε τρόπο να δώσω λύσεις.
Ήμουν πάντα κοντά στους άριστους, στους καλούς αλλά κυρίως στους «αδύνατους» μαθητές.
Είχα κι εγώ πάντοτε ένα όνειρο (τόσο απλό και πραγματοποιήσιμο), ίσως και πολύ φτηνό για κάποιους! Να επισκευάσω το πατρικό μου σπίτι στο χωριό με τη σύνταξή μου και το εφάπαξ μου και να ζήσω τα υπόλοιπα χρόνια μου κοντά στη φύση. Να φτιάξω μία όμορφη αυλή, για να έρχονται εκεί τα παιδιά και τα εγγόνια μου να παίζουν ανέμελα και χαρούμενα. Και τώρα κάποιοι μου κλέβουν τα όνειρα κόβοντάς μου ένα μεγάλο μέρος από τα χρήματα που μου κρατούσαν τόσα χρόνια και τα δικαιούμαι!!!.
Τόσα χρόνια δίδασκα στα παιδιά ότι η κλοπή τιμωρείται!!!
Ευτυχώς που τώρα δεν διδάσκω πια…
Ας μείνουν, όμως, όλοι αυτοί οι επιτήδειοι, καταδικαστέοι στη συνείδηση μου και στην απαξίωση των έντιμων πολιτών της Πατρίδας μου. Σε ό,τι αφορά το όνειρό μου, θα προσπαθήσω να το πραγματοποιήσω με μια αυλή πιο μικρή και φτωχική, αλλά γεμάτη με απέραντη αγάπη!!!
                                                                                                         Σ.Γ.Π.

Η δύναμη της Ελληνικής Γλώσσας

Σε συνέχεια του προηγουμένου θέματος, ο Καθηγητής κ. Γεώργιος Μπαμπινίωτης ομιλεί στην εκπομπή της κρατικής τηλεόρασης "Στα Άκρα". Παρακολουθείστε το Video που ακολουθεί.

Παρασκευή, 20 Απριλίου 2012

Το μεγαλείο της Ελληνικής Γλώσσας

Για το θέμα αυτό ομιλούν οι διάσημοι Καθηγητές: Robert Browning, Ελένη Αρβελέρ, Γεώργιος Μπαμπινιώτης και Δημήτριος Μαρωνίτης. Παρακολουθείστε το παρακάτω video.

Τα κέντρα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης: Η περίπτωση του ΚΠΕ Ιθάκης


Τα κέντρα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης είναι ένας θεσμός που έχει ως αποστολή:
·         την υποδοχή και εκπαίδευση των μαθητικών περιβαλλοντικών ομάδων
·         την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών με σεμινάρια και ειδικές δράσεις
·         τις δράσεις ευαισθητοποίησης της τοπικής κοινωνίας
Τα κέντρα αυτά προσέφεραν τα τελευταία χρόνια πλούσιο εκπαιδευτικό έργο στους τομείς της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, προωθώντας νέες διδακτικές προσεγγίσεις  (βιωματικές) για τη μάθηση, την ανάπτυξη δεξιοτήτων και την αλλαγή στάσεων και συμπεριφορών.
Σήμερα, μέσα στο γενικότερο δυσμενές πολιτικό και οικονομικό πλαίσιο, η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση συρρικνώνεται, ύστερα από την απόφαση του ΥΠΔΒΜΘ της 22ης Ιουλίου του 2011 να αναστείλει προσωρινά τη λειτουργία αρκετών ΚΠΕ μεταξύ των οποίων και του ΚΠΕ Ιθάκης.
Το ΚΠΕ Ιθάκης ιδρύθηκε το 2003 και άρχισε τη λειτουργία του το 2008. Πλαισιώθηκε από αξιόλογους εκπαιδευτικούς (Γεράσιμο Χάνο και Μήνα Παπούλια), οι οποίοι έδειξαν ζωηρό ενδιαφέρον και ανέπτυξαν με μεγάλη επιτυχία μια σειρά περιβαλλοντικών προγραμμάτων (Βλέπε περισσότερα στον ιστότοπο του κέντρου: http://kpe-ithak.kef.sch.gr/).
Στα χρόνια αυτά της λειτουργίας του, το ΚΠΕ Ιθάκης προσέφερε σημαντική βοήθεια στην ευρύτερη κοινωνία. Ήταν ένας πομπός που εξέπεμπε μηνύματα προς όλους τους εμπλεκόμενους να συνειδητοποιήσουν τα περιβαλλοντικά προβλήματα, να κατανοήσουν τις αιτίες δημιουργίας τους και να προχωρήσουν στην αντιμετώπιση και επίλυση αυτών των προβλημάτων. Συνάμα, έδινε την ευκαιρία στους επισκέπτες του να απολαύσουν τις θαυμάσιες ομορφιές που κρύβει το νησί του Οδυσσέα.
Για όλα αυτά οι Τοπικές Αρχές της Ιθάκης πρέπει να κινηθούν πιο δυναμικά με στόχο την επαναλειτουργία του ΚΠΕ. Ήδη το ΥΠΔΒΜΘ άκουσε τα αιτήματα κάποιων άλλων περιοχών και δεν προχώρησε στην αναστολή της λειτουργίας των τοπικών ΚΠΕ, όπως αρχικά είχε αποφασίσει. Αξίζει τον κόπο να «παλέψουμε» το θέμα με περισσότερη ζέση.
Παρακάτω, προβάλλω ένα video με φωτογραφίες από την πολύ καλή κτηριακή υποδομή του ΚΠΕ Ιθάκης και τις δράσεις του (οι φωτογραφίες έχουν δημοσιευθεί στον ιστότοπο του ΚΠΕ).

Πέμπτη, 19 Απριλίου 2012

Πώς πρέπει να αντιδράσει η εκπαίδευση στους "χαλεπούς" καιρούς που βιώνουν οι έλληνες πολίτες;


Σε άρθρο του στο «ΒΗΜΑ» της 14ης - 15ης/4/2012, με τίτλο «Η αντίδρασή μας στην προκρούστεια κλίνη» ο Καθηγητής κ. Σταμάτης Αλαχιώτης επισημαίνει μεταξύ των άλλων ότι οι έλληνες «αντί να κλαίνε τη μοίρα τους» να αντιμετωπίσουν «την προκρούστεια κλίνη» της σημερινής οικονομικής κατάστασης όχι μόνο με λογιστικές παρεμβάσεις, αλλά χρησιμοποιώντας και «τα πολιτιστικά όπλα, τα οποία πάντα κερδίζουν».  Σε άλλο σημείο του άρθρου του τονίζει ότι τα σχολεία πρέπει να δώσουν άμεσα «έμφαση στην κατανόηση της σημερινής πραγματικότητας, και να καλλιεργηθούν παιδαγωγικά γνώσεις, αξίες και στάσεις, ικανές να προσφέρουν τη δυναμική που χρειάζεται στη ζωή των νέων παιδιών στην νέα αυτή προκλητική εποχή για να βγει ξανά από το αγκάθι το ρόδο». 

Διαφαίνεται, λοιπόν, ότι στην παρούσα κατάσταση η εκπαίδευση αποτελεί την κινητήρια δύναμη για να βγει σύντομα η Χώρας μας από την περιδίνηση, στην οποία έχει περιέλθει. Η εκπαίδευση πρέπει να δείξει το δρόμο στη νεολαία μας ότι ως έλληνες πρέπει να προβάλουμε τα στοιχεία εκείνα που υπερέχουμε, όπως τα ένδοξα γεγονότα της ιστορία μας, την πλούσια σε λεξιλόγιο Γλώσσα μας, τον θησαυρό της πολιτιστικής κληρονομιάς μας κτλ. Αρκούν όμως αυτά; Μάλλον όχι! Θεωρώ ότι πρέπει να καλλιεργηθούν στους νέους μας αξίες και στάσεις, έτσι ώστε να αποβληθούν νοοτροπίες που οδηγούν: στην έλλειψη προγραμματισμού και οργάνωσης των ενεργειών μας, στις ανεπίτρεπτες και χωρίς λόγο καθυστερήσεις στην προώθηση και υλοποίηση διαφόρων έργων, στη αδιαφάνεια των ενεργειών μας σε πολλούς τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας, στις μη αξιοκρατικές επιλογές του προσωπικού που στελεχώνουν τις διάφορες υπηρεσίες,  στο κυνήγι του εύκολου κέρδους και γενικά  στην απόρριψη σε μεγάλο βαθμό της ιδέας ότι «για όλα μας φταίνε οι ξένοι». Αν προς αυτή την κατεύθυνση στοχεύσει η εκπαίδευσή μας, σίγουρα θα ξημερώσουν καλύτερες ημέρες για τη Χώρα μας γενικότερα και για τους νέους μας ειδικότερα.   


Τετάρτη, 18 Απριλίου 2012

Συνθήκες διαβίωσης ενός νεοδιόριστου δασκάλου



Ένας νεοδιόριστος δάσκαλος τη δεκαετία του 1970 θυμάται:

Όταν πρωτοδιορίστηκα σ’ ένα 1/θέσιο δημοτικό σχολείο ενός ορεινού χωριού, το πρώτο μου μέλημα ήταν να εξασφαλίσω ένα δωμάτιο να μείνω, γιατί το θέμα της καθημερινής μου διατροφής είχε λυθεί άμεσα. Μια οικογένεια του χωριού δέχτηκε πρόθυμα να μου προσφέρει σε καθημερινή βάση το μεσημεριανό και το βραδινό φαγητό μου, πληρώνοντας φυσικά κάθε μήνα  περίπου το ½ του μηνιαίου μισθού μου. 
Για την εύρεση του δωματίου της παραμονής μου δυσκολεύτηκα να βρω λύση, γιατί κάποια πρόταση που είχα ήταν ασύμφορη για το τότε βαλάντιο του νεοδιόριστου δασκάλου και έτσι αναγκαστικά συμφώνησα με την πρόταση του προέδρου της κοινότητας. Έβαλα ένα κρεβάτι (μου το έδωσε ο πρόεδρος) στο γραφείο του σχολείου και αμέσως αυτό μετατράπηκε από γραφείο σε υπνοδωμάτιο του δασκάλου. Οι ανέσεις διαμονής ήταν «ξεχωριστές». Ο καθρέπτης του ξυρίσματος κρεμάστηκε σ’ ένα δέντρο κοντά στη βρύση της σχολικής τουαλέτας και το ντους γινόταν με κάποια πλαστική λεκάνη στο διάδρομο του σχολείου τις βραδινές ώρες.
Ο προηγούμενος δάσκαλος του σχολείου, που είχε επιλέξει ακριβώς την ίδια λύση για τη διαμονή του, είχε φροντίσει να βάψει με άσπρη μπογιά τα τζάμια του μοναδικού παράθυρου του γραφείου, λύση που με απάλλαξε από τον κόπο να ψάξω να βρω κουρτίνες. Έτσι, η διαμονή μου εξασφαλίστηκε, με ομαλό τρόπο, για όλο το χρόνο που έμεινα στο χωριό.
Τελειώνοντας, θα ήταν παράλειψή μου να μην επισημάνω δύο πράγματα πολύ σπουδαία για μένα: Την αγάπη που έδωσα και πήρα, απλόχερα, από τους 16 μαθητές μου και την καλοσύνη, τη φροντίδα και την αγάπη κάποιων κατοίκων του χωριού προς το πρόσωπό μου. Ιδιαίτερα δεν θα ξεχάσω ποτέ τη φιλοξενία ενός φίλου, που στο διάστημα της παραμονής μου στο χωριό (κάποιες φορές το χειμώνα είχε έρθει στο χωριό να δει την ηλικιωμένη μητέρα του) είχα την ευκαιρία να απολαύσω τη ζεστασιά που σκόρπιζε το τζάκι του και την ευχάριστη μυρωδιά του νόστιμου φαγητού της μητέρας του.       

Κυριακή, 8 Απριλίου 2012

Δάσκαλος: Επάγγελμα, λειτούργημα ή κάτι πιο πάνω από αυτά;


Πολλοί λένε ότι το επάγγελμα του εκπαιδευτικού είναι λειτούργημα. Εγώ θα έλεγα ότι είναι ΙΔΕΑ. Είναι ιδέα, γιατί ο ΔΑΣΚΑΛΟΣ (με τη γενική έννοια του όρου) πρέπει να διαθέτει τις απαραίτητες γνώσεις και δεξιότητες, που να τον καθιστούν τον βασικότερο παράγοντα για τη σχολική επιτυχία.
Ο εκπαιδευτικός πρέπει να έχει «επιστημονική ταυτότητα», να γνωρίζει τον μαθητή του (τις αδυναμίες του, τα προτερήματά του, τον συναισθηματικό του κόσμο κτλ.), να είναι κάτοχος του διδακτικού αντικειμένου, να γνωρίζει τις στρατηγικές που θα εφαρμόσει, προκειμένου ο μαθητής του να κατακτήσει τη γνώση με αποτελεσματικό τρόπο και μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα, αιτιολογώντας με επιστημονικά επιχειρήματα τις διδακτικές του ενέργειες.
Ο σύγχρονος εκπαιδευτικός πρέπει, πρωτίστως και κυρίως, να δημιουργεί κλίμα αμοιβαίου σεβασμού και εκτίμησης, να αγαπά τον μαθητή του και να εκδηλώνει την αγάπη του και το ενδιαφέρον του γι’ αυτόν. Να είναι ήρεμος, ευγενής, συνεπής, εκφραστικός και επικοινωνιακός. Να είναι συνοδηγός και συνοδοιπόρος του μαθητή στο μαγευτικό ταξίδι που οδηγεί στη μάθηση. Γι’ αυτό πρέπει να εμπνέει και να διδάσκει με το παράδειγμά του και την όλη του προσωπικότητα.
Είναι, λοιπόν, ή δεν είναι ιδέα αυτό που υπηρετεί o εκπαιδευτικός; Είναι, όντως, μεράκι, αγάπη για το παιδί, που πρέπει να τη ζει, να την εκφράζει. Είναι ένας άλλος τρόπος ζωής, μαγευτικός και υπέροχος !!!
ΥΓ.
Αν ξαναγεννιόμουν, πάλι ΔΑΣΚΑΛΟΣ θα γινόμουν !!!

Σάββατο, 7 Απριλίου 2012

Συνηθισμένες γλωσσικές απορίες

άμεσα ή αμέσως, τον επικεφαλή ή επικεφαλής, του επικεφαλής ή επικεφαλούς, επιδέχεται βελτίωση ή βελτίωσης, της ενεργού ή ενεργούς, ελλοχεύουν κίνδυνοι ή κινδύνους κτλ.

εισιτήριο ή εισητήριο, γαρίφαλο ή γαρύφαλλο, γειρτός ή γυρτός, επί  πτυχίω  ή επί πτυχίο, ενήργησε βάσει ή βάση, βορινός ή βορεινός, βρόμικος ή βρώμικος  κτλ.

εκμεταλλεύομαι ή αξιοποιώ, αποτίνω ή αποτίω, αποδοκιμάζω ή επιδοκιμάζω, απαθανατίζω ή αποθανατίζω κτλ.

Για να αποφύγουμε τα σφάλματα σ’ αυτού του είδους τις εκφράσεις, πρέπει να καταφύγουμε σε έγκυρα λεξικά της ελληνικής γλώσσας και τέτοια υπάρχουν πολλά. Όμως, για να έχουμε μια άμεση και γρήγορη ενημέρωση σε αυτές τις συνηθισμένες γλωσσικές απορίες (και είναι πάρα πολλές), προτείνω το βιβλίο της Καθηγήτριας του Πανεπιστημίου Πατρών κ. Άννας Ιορδανίδου «Συνηθισμένες γλωσσικές απορίες. Όσα θα ήθελα να μάθω …» από τις εκδόσεις Άσπρη λέξη.

Προτάσεις για τα Μαθηματικά και τις Φυσικές Επιστήμες


Τα Μαθηματικά και οι Φυσικές Επιστήμες (Φυσική, Χημεία, Βιολογία, Γεωλογία, Γεωγραφία) είναι από τα σπουδαιότερα γνωστικά αντικείμενα του προγράμματος σπουδών της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Για τη διευκόλυνση των μαθητών στη μελέτη και κατανόηση των εννοιών (αυτών των γνωστικών αντικειμένων) προτείνουμε κάποιες πηγές στο διαδίκτυο, που μπορούν να φανούν χρήσιμες:

  • Εργαστήριο Διδακτικής Μαθηματικών του ΠΤΔΕ Πανεπιστημίου Πατρών:   http://www.mathlab.upatras.gr/ . Εκεί θα βρείτε άρθρα, σχέδια μαθημάτων projects κτλ., που ενδιαφέρουν το δάσκαλο των μαθηματικών. Ο ιστότοπος σύντομα θα εμπλουτιστεί και με νέο υλικό, όπως δήλωσε η υπεύθυνη Καθηγήτρια, κ. Ευγενία  Κολέζα.
  • Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών του ΠΤΔΕ  Πανεπιστημίου Πατρών:  http://www.elemedu.upatras.gr/science/index.htm. Εκεί θα βρείτε αρκετά πειράματα της Φυσικής που σχετίζονται με την ατμοσφαιρική πίεση. Σύντομα θα αναρτηθεί και επιπρόσθετο υλικό.
  • Στον ιστότοπο http://spirit16.blogspot.com/ , ένας πρωτοποριακός δάσκαλος του Πειραματικού Δημοτικού Σχολείου του Πανεπιστημίου Αθηνών, ο κ. Κων/νος Πανούσης, υλοποιεί ένα πρόγραμμα  ανοιχτής ψηφιακής τάξης, δίνοντας, όπως τονίζει ο ίδιος, φως και Χρώμα στην Εκπαίδευση. Στον ιστότοπο αυτό θα βρείτε πλήθος πρωτοποριακών δραστηριοτήτων για όλα τα μαθήματα.

Επιπλέον αυτών των προτάσεων ένας «ψαγμένος» δάσκαλος, ο κ. Νίκος Μακροδήμος (δάσκαλος του 50ο Δημοτικού Σχολείου Πατρών), προτείνει τους παρακάτω ιστότοπους:   
  • Στον ιστότοπο http://www.skoool.gr/index.php θα βρείτε πολύ ωραίες παρουσιάσεις, προσομοιώσεις και ασκήσεις για τα Μαθηματικά και τις Φυσικές Επιστήμες όχι μόνο του Δημοτικού αλλά και του Γυμνασίου και Λυκείου.
  • Στον ιστότοπο http://e-math.eduportal.gr/  (Ελληνική πύλη παιδείας) μπορείτε να βρείτε άφθονο υλικό για τα Μαθηματικά (προτάσεις διδασκαλίας, ασκήσεις, παιχνίδια κτλ.).
  • Υλικό σχετικά με τη Γη και τις μεταβολές στην επιφάνεια της, με τη βοήθεια δορυφορικών εικόνων, κατάλληλο κυρίως για μαθητές Γυμνασίου, Λυκείου αλλά και γιατί όχι και για μαθητές της ΣΤ΄ τάξης του Δημοτικού, θα το βρείτε στον ιστότομο http://www.esa.int/SPECIALS/Eduspace_GR/.
  •  Επίσης, στον ιστότοπο http://geogr.eduportal.gr/ θα βρείτε άφθονο υλικό (προσομοιώσεις, χάρτες και παιχνίδια) για τη Γεωγραφία των μεγάλων τάξεων.
  •  Τέλος, δείτε ένα video σχετικό για την ηλεκτρική ενέργεια.