Στην εποχή της ακατάπαυστης ροής ειδήσεων, εκεί όπου η πληροφορία ξεχύνεται σαν ποτάμι χωρίς όχθες, μια παλιά βουδιστική ρήση επανέρχεται με παράξενη επικαιρότητα: «Εγώ σου δείχνω το φεγγάρι κι εσύ κοιτάς το δάκτυλο». Δεν είναι απλώς μια φιλοσοφική παρατήρηση, είναι ο καθρέφτης της σύγχρονης δημόσιας ζωής.
Την ίδια στιγμή που η επιστήμη κατακτά νέα διαστημικά επιτεύγματα που αγγίζουν το θαύμα, αποστολές που φλερτάρουν με τον κίνδυνο επιστρέφοντας από τη Σελήνη μέσα από την πύρινη αγκαλιά της ατμόσφαιρας, η προσοχή μας αποσπάται αλλού. Οι οθόνες γεμίζουν με θόρυβο: πρόσωπα εφήμερα, δηλώσεις χωρίς βάθος, ιστορίες βίας που επαναλαμβάνονται μέχρι να γίνουν σχεδόν οικείες. Το σημαντικό υποχωρεί, το εντυπωσιακό, το εύκολο και το θορυβώδες κυριαρχεί.
Η σύγχρονη ιατρική σώζει ζωές, απαλύνει τον πόνο, ανοίγει δρόμους εκεί όπου άλλοτε υπήρχε μόνο αδιέξοδο. Κι όμως, αυτά τα επιτεύγματα σπάνια γίνονται πρωτοσέλιδα. Αντί γι’ αυτά, προβάλλονται εικόνες επιφανειακής λάμψης ή αφηγήσεις που τρέφονται από το σκοτάδι. Όχι γιατί είναι πιο ουσιαστικές, αλλά γιατί φαίνεται να «πουλάνε» περισσότερο.
Δεν πρόκειται μόνο για ευθύνη του κοινού. Είναι και ο τρόπος που η πληροφορία «σερβίρεται», οι επιλογές εκείνων που τη διακινούν, οι μηχανισμοί που ευνοούν το πρόσκαιρο έναντι του διαχρονικού. Σε έναν κόσμο υπερπληροφόρησης, η διάκριση γίνεται ολοένα δυσκολότερη. Ο άνθρωπος πνίγεται σε δεδομένα και αντί να υψώσει το βλέμμα προς το «φεγγάρι», εγκλωβίζεται στο κοντινό, στο άμεσο, στο εύπεπτο.
Κάπως έτσι, ο κόσμος συρρικνώνεται. Χωρά σε μια οθόνη κινητού, σε λίγα δευτερόλεπτα προσοχής, σε τίτλους που αναβοσβήνουν και χάνονται. Κι όμως, έξω από αυτό το περιορισμένο κάδρο, υπάρχει ακόμη ο ανοιχτός ορίζοντας: η φύση που επιμένει να ανθίζει, ο ουρανός που φιλοξενεί το πέταγμα και το κελάηδημα των πουλιών, οι σιωπηλές ομορφιές που δεν διεκδικούν χώρο αλλά τον αξίζουν.
Ίσως, τελικά, η επιλογή να είναι δική μας. Να στρέψουμε το βλέμμα εκεί όπου αξίζει. Να αναζητήσουμε το ουσιαστικό μέσα στον θόρυβο. Να δώσουμε χώρο σε ό,τι φωτίζει και όχι σε ό,τι σκοτεινιάζει.
Γιατί, όπως υπενθυμίζει η ποίηση του Γιάννη Ρίτσου: «τα μεγάλα παράθυρα ζήλεψα στη ζωή και όχι τα μεγάλα σπίτια», η ζωή δεν μετριέται με το μέγεθος των πραγμάτων που κατέχουμε, αλλά με το εύρος του βλέμματος που καλλιεργούμε. Τα μεγάλα παράθυρα, εκείνα που ανοίγουν προς τον κόσμο, είναι που τελικά κάνουν τη διαφορά.
Πατήστε και στον παρακάτω σύνδεσμο, στο κελάημα του πουλιού!
