Τετάρτη, 21 Απριλίου 2021

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

 

Το σχολείο, για να παραμείνει ένα ζωντανό κύτταρο μιας κοινωνίας που συνεχώς μεταβάλλεται, μιας κοινωνίας όπου η γνώση γρήγορα απαξιώνεται και η πληροφορία μεταδίδεται με πολύ μεγάλη ταχύτητα εξαιτίας της ραγδαίας ανάπτυξης της τεχνολογίας, πρέπει να φροντίσει να καταρτίσει προγράμματα σπουδών τα οποία θα καταστήσουν τους αυριανούς πολίτες της κοινωνίας ικανούς να αναλύουν, να συνθέτουν, να εκτιμούν, να συγκρίνουν, να ταξινομούν, να εφευρίσκουν επιχειρήματα (Τριλιανός, 1997, Καραντζής, 2018), να αμφισβητούν και να συζητούν λογικά. Γενικά, να στέκονται κριτικά και δημιουργικά σε δύσκολες κοινωνικές καταστάσεις και ακόμα να μάθουν «πώς να μαθαίνουν», διατηρώντας την αυτονομία τους ως ελεύθερα σκεπτόμενα άτομα της κοινωνίας όπου ζουν και εργάζονται (Πόρποδας, 2002).

Η σύγχρονη Ψυχολογία της Μάθησης, από την άλλη πλευρά, αναφέρει ότι ο μαθητής, για να κατανοήσει και να οικοδομήσει την προσφερόμενη γνώση, αλλά και για να είναι σε θέση να την εφαρμόσει μεταφέροντάς την σε νέες καταστάσεις, πρέπει να διαδραματίσει ενεργό ρόλο στη μάθηση ενεργοποιώντας τις ανώτερες λειτουργίες της νόησης.

Με δεδομένες αυτές τις θέσεις ο Γιάννης Μηχαηλίδης με το πρόσφατο εκδοθέν πόνημά του από τις εκδόσεις Επίκεντρο με τίτλο «Διδάσκοντας την κριτική σκέψη στο Δημοτικό Σχολείο: Πράξη και θεωρία» έρχεται να παρουσιάσει τις επιστημονικές απόψεις του για τη διδασκαλία της κριτικής σκέψης στο δημοτικό σχολείο θεμελιώνοντάς τες σε  μια πλούσια ελληνική και ξένη βιβλιογραφία.

Πρόκειται για ένα βιβλίο πολύ χρήσιμο σε κάθε εκπαιδευτικό που επιθυμεί (είναι χρέος του άλλωστε) να βοηθήσει τους μαθητές του να καλλιεργήσουν τις ανώτερες γνωστικές τους λειτουργίες (Κριτική και δημιουργική σκέψη και το «μεταγιγνώσκειν»).

Ο συγγραφέας δεν περιορίζεται μόνο στη θεωρητική ανάλυση του θέματος (που αυτή άλλωστε είναι πολύ αναγκαία γιατί ο σημερινός εκπαιδευτικός πρέπει να έχει επιστημονική ταυτότητα) αλλά και προτείνει διδακτικές προσεγγίσεις. Θεωρώντας ως πρωταρχικό στοιχείο ανάπτυξης της κριτικής σκέψης το επιχείρημα, προτείνει τρόπους, που ο μαθητής θα μιλά, θα εντοπίζει επιχειρήματα στον προφορικό και γραπτό λόγο και θα γράφει επιχειρήματα χρησιμοποιώντας διάφορους κειμενικούς δείκτες.

Αναλύοντας στη συνέχεια το Μοντέλο της Κριτικής Σκέψης (ΜΚΣ) o συγγραφέας επισημαίνει ότι πρωταρχικό μέλημα του εκπαιδευτικού είναι να αυξήσει τη κριτική διάθεση και παρρησία των μαθητών, ώστε να αυξηθούν οι πιθανότητες να σκεφτούν κριτικά και να αποκτηθεί στην τάξη κουλτούρα κριτικής σκέψης. Επίσης, είναι απαραίτητο να εμπλέξει τους μαθητές του σε δραστηριότητες που καλλιεργούν το «μεταγιγνώσκειν» (Κωσταρίδου - Ευκλείδη, 2005, 2011). Να γίνουν, δηλαδή, ικανοί να παρακολουθούν την πορεία των σκέψεών τους, να παρεμβαίνουν σε αυτή, να συντονίζουν και γενικά να αυτορρυθμίζουν τις γνωστικές λειτουργίες τους.

Σαν συνέπεια όλων αυτών των προϋποθέσεων στη διδασκαλία κάθε μαθήματος  και στη φάση της επεξεργασίας της νέας ενότητας πρέπει οι μαθητές να απαντούν πέρα από τις ερωτήσεις που οι μαθητές ανακαλούν από τη μνήμη τις βασικές γνώσεις του μαθήματος (οι γνώσεις είναι απαραίτητες) και σε αυτές που αποσκοπούν στην οργάνωση, ανάλυση και υπέρβαση των δεδομένων (αιτίες, αφορμές, κρίσεις, αξιολογήσεις, χαρακτηρισμοί κ.λπ.). Ως εφαρμογή όλων αυτών των τεχνικών ο συγγραφέας χρησιμοποιεί παραδείγματα από όλα τα μαθήματα που διδάσκονται στο δημοτικό σχολείο.

Εν κατακλείδι, συγχαίρω θερμά τον Γιάννη Μιχαηλίδη για το εξαιρετικό πόνημά του και χαίρομαι ιδιαίτερα όταν βλέπω σήμερα νέους εκπαιδευτικούς, όπως ο Γιάννης Μιχαηλίδης, να εμβαθύνουν σε θέματα εκπαιδευτικής διαδικασίας, προτείνοντας μάλιστα και τρόπους μετασχηματισμού των θεωρητικών απόψεων των επιστημών της αγωγής σε διδακτικές προσεγγίσεις. Μάλιστα η χαρά μου είναι διπλή που οι δρόμοι μας έχουν συναντηθεί στους χώρους της Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης, όπου ο Γιάννης αποκτούσε τις βασικές επιστημονικές του γνώσεις.

  Γιάννης Δ. Καραντζής

 π. Επίκουρος Καθηγητής Παν/μίου Πατρών

 

Παρασκευή, 16 Απριλίου 2021

«ΛΙΓΟΤΕΡΑ ΣΥΝΘΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΙΟ ΠΟΛΛΗ ΔΟΥΛΕΙΑ»

 Τον τελευταίο καιρό βλέπει κανείς όλο και περισσότερους, μη ειδικούς, να εκφράζουν γνώμες επί παντός επιστητού. Και είναι άξιο προσοχής που αυτές τις απόψεις τους δεν τις κρατούν για τον εαυτόν τους (που είναι δικαίωμά τους) αλλά προσπαθούν να πείσουν και τους άλλους που τους ακολουθούν στο διαδίκτυο.  

Αγαπητοί μου, συγχωρείστε με, αφήστε τους ειδικούς να μιλήσουν που τεκμηριώνουν αυτά που λένε με επιστημονικές απόψεις και όχι με συνθήματα.

Μου έρχονται λοιπόν στο νου οι στίχοι του Ιθακήσιου στιχουργού Μιχάλη Μπουρμπούλη « Σου στέλνω χαιρετίσματα…» που τους ερμηνεύει η Χάρις Αλεξίου.




Τρίτη, 9 Μαρτίου 2021

Αναβαθμίζοντας την ποιότητα της εκπαίδευσης

 

Με ιδιαίτερη χαρά κοινοποιώ το άρθρο του Ομότιμου Καθηγητή του Πανεπιστημίου Πατρών κ. Κώστα Πόρποδα με τίτλο : «Αναβαθμίζοντας την ποιότητα της εκπαίδευσης», που  δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Πελοπόννησο» στις 8/3/2021.

Είναι ένα εξαιρετικό άρθρο που τονίζει ότι το μαθησιακό έργο, που συντελείται στη σχολική τάξη, πρέπει να έχει ως «επίκεντρο το μαθητή» και όχι το μάθημα, μια θέση που συνιστά μια «εσωτερική μεταρρύθμιση» στην ελληνική εκπαίδευση.

Διαβάστε το άρθρο στον παρακάτω σύνδεσμο : http://www.pelop.gr/?page=article&docid=619331&srv=28

Τετάρτη, 10 Φεβρουαρίου 2021

KIONI

 



Στέκεις αναλλοίωτο στον χρόνο
με τους μύλους φρουρούς ακοίμητους
να αφουγκράζονται τα όνειρα
όσων σε αποχωρίζονται και όσων γυρνούν από το κίνητρο του νόστου.

Κυριακή, 7 Φεβρουαρίου 2021

Η ΕΝΘΑΡΡΥΝΣΗ ΑΝΟΙΓΕΙ … ΦΤΕΡΑ

 

Με τον φίλο μου τον Γ... ήμαστε συμμαθητές από την Α΄ Γυμνασίου μέχρι την Γ΄ Λυκείου. Αν με ρωτήσετε για τις σχολικές επιδόσεις του στις τρεις τάξεις του Γυμνασίου, θα σας απαντήσω ότι δε θυμάμαι. Δε θυμάμαι γιατί εξήντα πέντε (65) μαθητές στοιβάζονταν σε μια αίθουσα διδασκαλίας (κάθονταν οι περισσότεροι ανά τρεις σε κάθε θρανίο) και η εξέταση κάθε μαθητή γινόταν μια φορά σχεδόν κάθε δίμηνο.

Συγκεχυμένα πράγματα λοιπόν για τις σχολικές επιδόσεις του φίλου μου στο Γυμνάσιο, σε αντίθεση με το Λύκειο όπου τα πράγματα βελτιώθηκαν. Η τάξη μας από την Α΄ Λυκείου χωρίστηκε σε δύο τμήματα (Κλασικό και Ναυτικό-πρακτικό) και έτσι υπήρξε μια διαφορετική εικόνα ως προς το θέμα της αξιολόγησης κάθε μαθητή. Μάλιστα, ένα περιστατικό που συνέβη στην Α΄ Λυκείου έδωσε την αφορμή να διαφανεί ότι ο Γ... άρχισε να ξεχωρίζει στα Μαθηματικά.

Μια ημέρα ο καθηγητής των Μαθηματικών έφερε στην τάξη τα γραπτά ενός διαγωνίσματος. Θυμάμαι τα λόγια του καθηγητή. «Στο διαγώνισμα, παιδιά, η επίδοσή σας ήταν μέτρια και μόνο ο Γ... πήρε είκοσι (20)». Τα μάτια του Γ... έλαμψαν εκείνη τη στιγμή. Ο φίλος μου άρχισε από τότε να ασχολείται συστηματικά με τα Μαθηματικά και η παρουσία του στην τάξη ήταν πρωταγωνιστική.

Μετά την αποφοίτησή μας από το Λύκειο οι δρόμοι μας χωρίστηκαν. Κάποιες φορές μάθαινα   νέα του από τρίτους. Διορίστηκε, έμαθα, ως δάσκαλος και κατόρθωσε στη συνέχεια να πραγματοποιήσει το όνειρό του, να αποκτήσει και πτυχίο Μαθηματικού.

Μετά από αρκετά χρόνια συναντηθήκαμε. Αφού συζητήσαμε για αρκετή ώρα, τον ρώτησα. «Φαντάζομαι να μεταπήδησες στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση». Όχι, μου απάντησε. "Έμεινα ως δάσκαλος στο Δημοτικό και το έκανα αυτό για δύο κυρίως λόγους. Πρώτον, γιατί για να διδάξεις ένα θέμα στους μαθητές σου, πρέπει το θέμα αυτό να το γνωρίζεις σε βάθος. Δηλαδή, να γνωρίζεις πολλά περισσότερα από αυτά που θα διδάξεις. Και δεύτερον, γιατί με γοήτευε το γεγονός να ενθαρρύνω και να βοηθώ τους μαθητές μου μικρότερης ηλικίας να  απομυθοποιήσουν τα μαθηματικά".