ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗ ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΤΟΥ 1960

 

Δέκα Σεπτεμβρίου και το καΐκι από το Χωριό μου αναχωρούσε μεταφέροντας όλους εμάς τους μαθητές του Γυμνασίου στην «ξενιτιά» , στην έδρα του μεγάλου σχολείου (11χρονα παιδιά στα οικοτροφεία της πόλης) .

Την επαύριον λάβαινε χώρα ο καθιερωμένος αγιασμός και οι οδηγίες των καθηγητών σχετικά με τι είδους τετράδια θα χρειαστούν τη σχολική χρονιά. Θυμάμαι ένας καθηγητής υποδείκνυε και το χρώμα του τετραδίου για ομοιομορφία καθώς και τον αριθμό των φύλλων του και άλλος πρότεινε 2-3 τετράδια γραμματικής, προκειμένου όταν τα έπαιρνε σπίτι του για να τα διορθώσει, να υπάρχει κάποιο άλλο για το σχεδόν καθημερινό 10λεπτο τεστ.

Το απόγευμα ξεχυνόμαστε στο βιβλιοπωλείο για την αγορά των τετραδίων και κάποιων βιβλίων, γιατί τα περισσότερα τα είχαμε δανειστεί από τους παλιούς (η δωρεά βιβλίων τότε ήταν άγνωστη λέξη). Πηγαίναμε στο σπίτι και άρχιζε το ντύσιμο των τετραδίων και των βιβλίων με χαρτί του μέτρου και το κόλλημα της ετικέτας («Τετράδιο ……, του μαθητή/τριας …….. τάξης ….. σχολικό έτος ….. ». Τα βιβλία είχαν πολλή δουλειά, γιατί έπρεπε να περιποιηθείς και το εσωτερικό τους, δηλαδή να κολλήσεις με σελοτέιπ τα μισοσχισμένα φύλλα που ήταν έτοιμα να φύγουν από τη θέση τους και να χαθεί η σειρά τους.

Το διάβασμα και η εξέταση άρχιζε από τη δεύτερη κιόλας ημέρα. Θυμάμαι αυτόν τον κατάλογο που άνοιγε για να φωνάξει ο καθηγητής ποιος μαθητής/τρια θα εξεταστεί καθώς και την αγωνία που ήταν ζωγραφισμένη στα πρόσωπα των συμμαθητών μου, μάλιστα όταν ο καθηγητής καθώς είχε προσπεράσει το όνομά τους ξαφνικά γύριζε προς τα πίσω τα φύλλα του καταλόγου.

Θυμάμαι την εμμονή μερικών καθηγητών για εξέταση των μαθητών. Η εξέταση διαρκούσε το μεγαλύτερο μέρος της διδακτικής ώρας και ο αριθμός των μαθητών που ήταν σηκωμένοι στον πίνακα για εξέταση ήταν τόσος μεγάλος που η αίθουσα δε χωρούσε και οι τελευταίοι έβγαιναν για να περιμένουν στο παγκάκι του διαδρόμου.

Θυμάμαι ακόμη: Το απαγορευτικό που υπήρχε για τα αγόρια. Δεν τολμούσαν να περάσουν τη γραμμή που χώριζε το προαύλιο των κοριτσιών από τον υπόλοιπο χώρο, λες και αυτή η γραμμή ήταν η γραμμή των συνόρων δύο κρατών. Τις εξαντλητικές πρόβες για την επιτυχία των γυμναστικών επιδείξεων στο τέλος της σχολικής χρονιάς. Τους στρατιωτικούς χαιρετισμούς των καθηγητών στο δρόμο, γιατί οι μαθητές φορούσαν τα ναυτικά πηλήκια. Τις ομοιόμορφες ποδιές των κοριτσιών. Τις αποβολές από το σχολείο, που αρκετές ήταν για «ψύλλου πήδημα». Το ωράριο κυκλοφορίας μέχρι στις 08:00 μ.μ. καθώς και τις περιορισμένες εξόδους των μαθητών του οικοτροφείου. Αλλά και τον σεβασμό των μαθητών προς τους εκπαιδευτικούς και πολλά άλλα …

Αυτά τα λίγα για την ιστορία της εκπαίδευσης. Μπορείτε να κάνετε συγκρίσεις με το σήμερα.

ΜΑΣΚΑ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΑΣΗ: ΔΥΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

 

Στις αστικές περιοχές και ιδιαίτερα της Αθήνας ο κορωνοϊός εξαπλώνεται με γρήγορους ρυθμούς. Και ενώ οι οδηγίες του ΕΟΔΥ μιλούν για συναθροίσεις μέχρι 9 ατόμων, στις αίθουσες αρκετών σχολείων αυτών των περιοχών συνωστίζονται 25-26 μαθητές. Και το οξύμωρο της όλης υπόθεσης είναι ότι την προηγούμενη άνοιξη, ενώ το Υπουργείο ήξερε ότι ο ιός ήρθε για να μείνει, ψήφισε την αύξηση του αριθμού των μαθητών κατά τάξη.

Το ερώτημα, λοιπόν, που τίθεται στην προκειμένη περίπτωση είναι: Μένει το Υπουργείο με το μέτρο της μάσκας (το θεωρώ απόλυτα σωστό και πρέπει να συνεχιστεί) ή προχωρά και στην ανάκληση της σχετικής διάταξης που καθορίζει τον αριθμό των μαθητών ανά τάξη, έτσι ώστε να τεθεί σε ισχύ (κατά το δυνατόν) και το μέτρο της απόστασης; Όμως για να ικανοποιηθεί αυτή η διάσταση πρέπει: 1) Να διοριστούν επιπλέον εκπαιδευτικοί και 2) Να βρεθούν επιπλέον αίθουσες διδασκαλίας.

Για να είμαστε όμως ρεαλιστές η εξεύρεση νέων αιθουσών διδασκαλίας είναι δύσκολη υπόθεση, γιατί πώς να κατασκευαστούν μέσα σε χρόνο μηδέν; Να νοικιαστούν και σε ποιο μέρος και με τι προϋποθέσεις; Επομένως, μία λύση υπάρχει στην προκειμένη περίπτωση. Αρκετά σχολεία έχουν κάποιες επιπλέον αίθουσες διδασκαλίας ή μπορεί να δημιουργήσουν και κάποιες άλλες (π.χ. χωρισμός αιθουσών τελετών). Αυτές λοιπόν πρέπει να χρησιμοποιηθούν κατανέμοντας τους μαθητές σε περισσότερα τμήματα. Αναφορικά με τον διορισμό εκπαιδευτικών, αυτό θεωρώ ότι είναι εφικτό να γίνει με επιπλέον επιχορήγηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Για να γίνω λοιπόν πιο σαφής, το υπουργείο θα πρέπει να προβεί στην εξής ανακοίνωση: «Σε όσα σχολεία υπάρχουν μη χρησιμοποιούμενες αίθουσες διδασκαλίας ή μπορεί να διαμορφωθούν νέες, ο σύλλογος των διδασκόντων δύναται να δημιουργήσει τμήματα 15 - 17 μαθητών. Σε αυτές τις περιπτώσεις αναστέλλεται προσωρινά η ισχύς της σχετικής διάταξης που καθορίζει τον αριθμό των μαθητών κατά τμήμα».

Αυτή είναι μια ρεαλιστική πρόταση που στην προκειμένη περίπτωση μπορεί να προσφέρει μια προσωρινή λύση.

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ "ΣΤΑ ΔΥΣΚΟΛΑ ΜΑΖΙ..."

"ΣΤΑ ΔΥΣΚΟΛΑ ΜΑΖΙ (Ιδέες για διαφοροποιημένη διδασκαλία στο Νηπιαγωγείο)"

Συγγραφείς: Αθηνά Σκανδάμη και Μαρία Μαχτή

 

Είναι γνωστό ότι ο εκπαιδευτικός κατορθώνει να υπερνικά κάποια εμπόδια και να βρίσκει λύσεις κατά τη διδασκαλία του σε τάξεις όπου οι μαθητές παρουσιάζουν αισθητές ατομικές διαφορές σε γνωστικό, συναισθηματικό και περιβαλλοντικό επίπεδο. Συγκεκριμένα, μπορεί να εξατομικεύσει την εργασία του, όπου αυτό είναι δυνατό, ή να βοηθήσει τους μαθητές του μέσα από τον θεσμό της ενισχυτικής διδασκαλίας, της παράλληλης στήριξης, των τμημάτων ένταξης ή καλύτερα μέσα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης διδασκαλίας.

Η διαφοροποιημένη διδασκαλία είναι το είδος εκείνο της διδασκαλίας που λαμβάνει σοβαρά υπόψη τη διαφορετικότητα των μαθητών. Ο εκπαιδευτικός, αξιοποιώντας τις διάφορες μεθόδους, τα μέσα και τα υλικά που ανταποκρίνονται στις ιδιαίτερες ανάγκες του κάθε μαθητή, στοχεύει στη βελτίωση του μαθησιακού επιπέδου όλων των μαθητών (ο κάθε μαθητής αποκομίζει και οικοδομεί το μερίδιο της γνώσης σύμφωνα με τις ικανότητές του) με έναν ασύγχρονο τρόπο μέσα από ιεραρχημένες δραστηριότητες.

Το αποτέλεσμα αυτό επιτυγχάνεται με την ενεργό συμμετοχή όλων των μαθητών σε ομάδες εργασίας και με στοχευμένες δραστηριότητες που είναι προσαρμοσμένες στα ενδιαφέροντα και στις κλίσεις τους. Η όλη προσπάθεια απαιτεί σχεδιασμό, εκ μέρους του εκπαιδευτικού, ο οποίος να βασίζεται στις ανάγκες του κάθε μαθητή. Εξυπακούεται ότι ο εκπαιδευτικός γνωρίζει άριστα τις ανάγκες και τις γνώσεις των μαθητών του, καθώς επίσης και ότι είναι κάτοχος του γνωστικού αντικειμένου σε άριστο βαθμό. 

ΑΡΧΙΖΟΥΝ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

 

Τη Δευτέρα 14/9/2020 μαθητές και εκπαιδευτικοί ξεχύνονται στον αγώνα για τη μάθηση ή θα έλεγα καλύτερα – όπως το θέλει και το αναλυτικό πρόγραμμα- για την ισόρροπη ανάπτυξη των γνωστικών και ψυχοσωματικών ικανοτήτων των μαθητών. Αγώνας δύσκολος, γιατί ο εκπαιδευτικός με τους μαθητές του έχουν να αντιπαλέψουν και με τις δυσμενείς συνθήκες που έχει προκαλέσει η επιδημία του κορωνοϊού. Αυτές οι δυσμενείς συνθήκες στερούν από τον εκπαιδευτικό το πλησίασμα του μαθητή του, το παιδαγωγικό του άγγιγμα, το εμφανές χαμόγελό του, μια τέλος πάντων άλλη ορθή παιδαγωγική ατμόσφαιρα.

Δύσκολο το έργο του εκπαιδευτικού, γιατί έχει να φροντίσει και για την ορθή τήρηση των μέτρων που θα εξασφαλίσουν την υγεία των μαθητών και των οικογενειών τους, μάλιστα μέσα σε αίθουσες διδασκαλίας με μεγάλο αριθμό μαθητών (κυρίως σε αστικά σχολεία).

Σε ποιο βαθμό θα εξασφαλιστεί η προστασία των μαθητών και των εκπαιδευτικών; Δυστυχώς, δεν φτάνουν οι μόνο οι μάσκες, τα παγουρίνα, τα αντισηπτικά, μέσα που θα πρέπει, βέβαια, σε πολλαπλάσιο βαθμό, να δοθούν και να λειτουργήσουν υποδειγματικά. Απαιτείται και ο σχολαστικός καθαρισμός των χώρων σε τακτά χρονικά διαστήματα μέσα στην ημέρα, απαιτείται και ο ικανός αριθμός εκπαιδευτικών. Εύχομαι να είναι όλα αυτά διαθέσιμα για την ομαλή λειτουργία των σχολείων.

Πέρα όμως από αυτά πρέπει η Πολιτεία να επιδείξει ουσιαστική έγνοια για την παιδεία, για το μέλλον, δηλαδή, της Χώρας, γιατί, όπως όλοι γνωρίζουμε, η καλύτερη επένδυση ενός κράτους είναι η ΠΑΙΔΕΙΑ.

ΚΑΛΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟΥΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥΣ !!

ΣΚΕΨΕΙΣ ΚΑΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ ΕΝΟΣ ΦΙΛΟΥ ΔΑΣΚΑΛΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ

 

Μαθαίνουμε από τη Γνωστική Ψυχολογία ότι γεγονότα, βιώματα, γνώσεις κ.λπ. αποθηκεύονται στη μνήμη το καθένα  με διαφορετικούς κώδικες (λεκτικούς, οπτικούς, απτικούς κ.λπ.). Η ποικιλία αυτή των μορφών των κωδίκων για ένα γεγονός έχει ως αποτέλεσμα ένας κώδικας (π.χ. της γεύσης, της αφής ή της όσφρησης) να διεγείρει άλλες μορφές κωδίκων που έχουν συνδεθεί με το ίδιο γεγονός και έτσι βιώματα, γεγονότα, εικόνες και λεκτικά μηνύματα να έρχονται ταυτόχρονα στη συνειδητή μνήμη. 

Κάτι τέτοιο προφανώς συνέβη και σήμερα. Το δροσερό και υγρό αεράκι που φυσούσε και η μυρωδιά του μούστου από το πάτημα των σταφυλιών ξύπνησε στον φίλο μου σχολικές μνήμες. Μνήμες από το ξεκίνημα του σχολικού χρόνου, ενός σχολικού χρόνου που σχετίζεται με την πρωτοβάθμια εκπαίδευση, που αρχικά για πολλά χρόνια υπηρέτησε.

Λαχταρούσα, μου λέει, αυτή τη χρονική στιγμή του ανοίγματος των σχολείων που υποδεχόμουν αυτές τις αθώες ψυχούλες, άλλες διστακτικές κι άλλες πιο ξέθαρρες, να έρχονται κοντά μου και να επιζητούν την κουβέντα μου. Κι εγώ, στα πρώτα χρόνια της εκπαιδευτικής μου θητείας, να σκέφτομαι πώς θα προγραμματίσω την διδακτέα ύλη, ποιες δυσκολίες θα συναντήσουν οι μαθητές μου στην κατανόηση των διαφόρων εννοιών και άλλα τέτοια θέματα γνωστικού περιεχομένου.

Και οι ίδιες εικόνες επαναλαμβάνονταν για μερικά χρόνια ακόμα, ώσπου οι γνωστικές ανησυχίες καταλάγιασαν μέσα μου και πήρα την απόφαση  να αλλάξω τις προτεραιότητές μου για την εκπαίδευση των μαθητών μου. Στη θέση των αρχικών μου στόχων, μου λέει, ήρθαν άλλες έγνοιες: Τι θα κάνω για να αγαπήσουν το σχολείο και τα βιβλία οι μαθητές μου; Πώς θα δημιουργήσω κατάλληλο μαθησιακό κλίμα; πώς θα κάνω το μάθημα πιο ενδιαφέρον; πώς οι μαθητές μου θα ξεφύγουν από τη στείρα απομνημόνευση και να αναπτύξουν κριτική και δημιουργική σκέψη και μεταγνωστικές δεξιότητες;

Όλα τούτα, συνέχισε να λέει ο φίλος μου, που δεν ήταν γραμμένα σε εγκυκλίους της προϊσταμένης αρχής, αλλά αποτελούσαν βασικές αρχές των επιστημών της αγωγής και τα απέκτησα με τη μελέτη και τις κατάλληλες περαιτέρω σπουδές και επιμορφώσεις μου, άλλαξαν τις προτεραιότητές μου και τους στόχους μου για την εκπαίδευση των μαθητών μου.

Άρχισα, μου λέει, να εγκαταλείπω τη διδασκαλία από την έδρα και να πλησιάζω τους μαθητές μου που εργάζονταν, προκειμένου να τους βοηθήσω, να τους ενθαρρύνω, να προλάβω τα λάθη τους, να τους καθοδηγήσω, να τους βοηθήσω να  συνεργαστούν μεταξύ τους, να αποκτήσουν αυτενέργεια και πρωτοβουλία, να τους θέσω ερωτήματα για να αναζητήσουν τις λύσεις τους ψάχνοντας στις κατάλληλες πηγές και μαθαίνοντας πού να αναζητήσουν πληροφορίες.

Και τα αποτελέσματα πολύ σύντομα έγιναν ορατά. Οι μαθητές μου έρχονταν στο σχολείο με κέφι για δουλειά, τα «διαγωνίσματα» (τα λεγόμενα τεστ αξιολόγησης) δεν τους προσέδιδαν άγχος, γιατί πολύ γρήγορα κατάλαβαν ότι αντικειμενικός και πρωταρχικός μου στόχος ήταν να συγκεντρώσω τα λάθη τους και να προγραμματίσω μια επανορθωτική διδασκαλία, όχι να βάλω βαθμούς και να τιμωρήσω, αλλά να τους βοηθήσω να συνειδητοποιήσουν τις πράξεις τους.

Τον άκουγα με προσοχή να μου παραθέτει και να μου αναλύει τις προτεραιότητες και τους νέους στόχους που χάραξε και στα αλήθεια τον θαύμασα για την αποφασιστικότητά του και τις επιστημονικά θεμελιωμένες απόψεις του.

Σε συγχαίρω, φίλε μου, για όλα αυτά που μου είπες και εφάρμοσες για τους μαθητές σου. Σε ευχαριστώ που μου τα είπες σε μια χρονική στιγμή που τα σχολεία ανοίγουν και πάλι τις πόρτες τους, ύστερα από τις θερινές διακοπές και μάλιστα με αντίξοες συνθήκες από υγειονομικής πλευράς.

Θα τα δημοσιεύσω, αγαπητέ μου φίλε, όλα αυτά για να στείλω ένα μήνυμα προς όλους τους εκπαιδευτικούς  να δώσουν το κάτι παραπάνω από τις δυνάμεις τους, να υποδεχτούνε τους μαθητές τους με ανοιχτές τις αγκαλιές τους, να τους δείξουν την αγάπη και το ενδιαφέρον τους και να τους βοηθήσουν να ανέβουν την ανηφορική κλίμακα που θα τους οδηγήσει στη μάθηση.

Καλή σχολική χρονιά αγαπητοί συνάδελφοι εκπαιδευτικοί με υγεία ατομική και οικογενειακή!

       

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΔΙΝΟΥΝ ΑΠΟ ΑΥΡΙΟ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

Αύριο 15/6/20120 αρχίζουν οι πανελλήνιες εξετάσεις για την εισαγωγή των αποφοίτων της Γ’ Λυκείου στα πανεπιστήμια και πολυτεχνεία της Χώρας. Περίπου 100.000 μαθητές διεκδικούν 77.970 θέσεις. Θα ήθελα με αφορμή αυτό το γεγονός να ευχηθώ, ως εκπαιδευτικός με θητεία 45 χρόνων στις αίθουσες διδασκαλίας πολλών βαθμίδων της εκπαίδευσης, ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΣΑΣ!!!
Ως μία «συμβουλή» προς εσάς θα ήθελα να σας παραθέσω τα λόγια ενός διευθυντή σχολείου της Σιγκαπούρης προς τους γονείς των μαθητών. Διαβάστε την, έχει ενδιαφέρον…
«Αγαπητοί γονείς,
Οι εξετάσεις των παιδιών σας πρόκειται να ξεκινήσουν σύντομα. Ξέρω, ότι είστε όλοι αγχωμένοι, γιατί θέλετε τα παιδιά σας να τα πάνε καλά.
Αλλά, σας παρακαλώ, να θυμάστε, ότι ανάμεσα σε αυτούς τους μαθητές θα υπάρχει κάποιος καλλιτέχνης που δεν χρειάζεται να καταλαβαίνει καλά τα μαθηματικά. Ένας επιχειρηματίας που δεν χρειάζεται να γνωρίζει ιστορία ή λογοτεχνία. Ένας μουσικός που δεν χρειάζεται να ξέρει από χημεία. Ένας αθλητικός τύπος που η γυμναστική είναι πιο σημαντική γι’ αυτόν από την φυσική.
Αν το παιδί σας πάρει καλούς βαθμούς, αυτό είναι τέλειο! Αν δεν πάρει όμως, μην του στερήσετε την αυτοπεποίθηση ή την αξιοπρέπειά του. Πείτε του, ότι δεν πειράζει, ότι ήταν απλά ένα διαγώνισμα. Είναι φτιαγμένοι για πολύ μεγαλύτερα πράγματα στην ζωή. Πείτε του πως ό,τι και αν γίνει στο διαγώνισμα θα τον αγαπάτε το ίδιο και δεν θα τον κρίνετε.
Σας παρακαλώ, κάντε το αυτό και όταν το κάνετε, δείτε το παιδί σας να κατακτά τον κόσμο. Ένας κακός βαθμός στο διαγώνισμα δεν θα του στερήσει τα όνειρα ή το ταλέντο του.
Και σας παρακαλώ, μην θεωρείτε, ότι οι γιατροί και οι μηχανικοί είναι οι μόνοι ευτυχισμένοι άνθρωποι στον κόσμο.
Με όλη μου την εκτίμηση,
Ο διευθυντής”

ΜΙΑ ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΗ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

 

 ΑΠΟ ΤΟΝ ΦΙΛΟ ΣΩΤΗΡΗ ΒΑΡΝΑΒΑ, ΠΟΙΗΤΗ, ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ

ΦΥΤΡΕΣ
Ξεχορταριάζοντας τις τριανταφυλλιές
ένα δυο φύτρες δυόσμου
στα δάκτυλα οι μυρωδιές
που κράτησαν με νύχια και με δόντια
να μην αλλοιωθούν από τα φυτοφάρμακα
που πέφτανε βροχή
απ' της γειτονιάς μου τα μπαλκόνια.

Να μην αλλοιωθεί η αλήθεια
γράφει το στίχο ο ποιητής
τίποτε παραπάνω τίποτε λιγότερο
πίσω στη θέση της η πέτρα
ανάσα να 'χει η σαύρα.
Σωτήρης Π. Βαρνάβας
από τις "Διαστάσεις του χωροχρόνου" 2018